همه نگرانیم؛ عقربه های تاریخ و روز شمار پروژه ۵ هزار میلیارد تومانی انتقال تونلی آب از سد امیرکبیر به تهران نزدیک شدن به موعد بهره برداری از آن را گواهی می دهد و دیر زمانی نخواهد بود که شاهد وقوع فاجعه زیست محیطی در قلب یکی از تفجرگاههای مطرح ملی و جهانی باشیم؛ رودخانه کرج حداقل ۳۰ کیلومتر آب می رود و درختان خشکیده می شوند و صدای چکاوک هادیگر شنیده نمی شود و این ها یعنی تشدید بیابان زایی، تشدید خشکسالی و دنیایی از مشکلات برای ساکنین بومی در جاده زیبای چالوس!

به گزارش «البرز فردا»، کارفرمای این پروژه شرکت سهامی آب منطقه ای تهران است که در قالبِ طرح های توسعه منابع آب تحت عنوان «آبرسانی به شهر تهران از سد تنظیمی کرج» از سالها پیش در حال اجرا می باشد و تاکنون حاشیه های زیادی را به همراه داشته است؛ روزگاری نمایندگان مردم کرج در مجلس شورای اسلامی با حضور در محل ساخت تونل و اسکان در چادر موقت، مخالفت خود را با احداث تونلِ مرگ رسانه ای کردند و همین حرکت تا حدودی از سرعتِ کار کاست.

به دلیل همسویی فکری و جناحی دولت و نمایندگان مجلس در سنوات بعدی اما دیگر انگیزه ای برای مخالفت علنی با این طرح وجود نداشت و وکلای مردم با چشم پوشی بر این خیانت بزرگ، به دولت و وزارت نیرو برای تداوم تکمیل آن چراغ سبز نشان دادند و آنطور که شواهد و قرائن نشان می دهد کارِ ساخت آن تقریبا به پایان رسیده و بهره برداری از آن معطل نصب تجهیزات فنی و همچنین احداث تصفیه خانه های مورد نیاز است؛ پروژه ای که کارشناسان محیط زیست از آن به عنوان قاتل جاده چالوس، رودخانه کرج و اکوسیستم منطقه یاد می کنند.

در سایت وزارت نیرو و در تشریح پروژه به اصطلاح «آبرسانی به شهر تهران از سد تنظیمی کرج»  چنین آمده است؛ «سیستم انتقال آب از کرج به تهران شامل تونلی به طول حدود ۳۰ کیلومتر، به ظرفیت انتقال ۱۶ متر مکعب در ثانیه و قطر تمام شده ۳٫۹ متر می باشد که به دو قطعه کلی به شرح زیر تقسیم شده است:

قطعه اول: این قطعه تونلی به طول کیلومتر و قطر متر و با ظرفیت انتقال متر مکعب در ثانیه می باشد که از نقطه ET واقع در اراضی لتمال کن (محل احداث تصفیه خانه ششم تهران) شروع و به نقطهk واقع در دره کندر رودخانه ختم می شود. حفاری و پوشش تونل توسط دستگاه حفاری TBM به صورت کامل انجام شده است.

قطعه دوم: قطعه دوم به طول حدود ۱۳٫۵ کیلومتر که نقطه شروع آن دره رودخانه کندر و نقطه پایان آن پایین دست سد تنظیمی امیرکبیر است. همچنین سایر مشخصات فنی: مشابه قطعه اول و حفاری و پوشش این قطعه نیز توسط دستگاه حفاری TBM به صورت کامل انجام شده است.

آبگیر ابتدائی تونل: واقع در محل پائین دست سد تنظیمی در حال انجام می باشد و در ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.

تصفیه خانه ششم تهران: این تصفیه خانه در راستای افزایش ظرفیت انتقال آب به تهران و با توجه به افزایش نیاز آب شرب تهران و نیز فراهم نمودن امکان آبرسانی به ارتفاعات بالاتر از سیستم های موجود فعلی بدون مصرف انرژی و کاستن از هزینه های بهره برداری در تراز حدود ۱۵۳۰ متر از سطح دریا در زمینی به مساحت ۲۰ هکتار واقع در منطقه لتمال کن به ظرفیت کل ۱۵۵ متر مکعب در ثانیه در دو مدول ۷٫۵ متر مکعب در ثانیه احداث خواهد شد.

در حال حاضر فاز اول به ظرفیت ۷٫۵ متر مکعب در ثانیه در دست اجرا می باشد و طرح آبرسانی به شهر تهران از سدتنظیمی امیرکبیر به منظور ایجاد سیستم انتقال جدید آب از منابع غربی تهران و امکان افزایش ظرفیت تصفیه آب آشامیدنی شهر تهران اجرا می گردد. این طرح شامل دو بخش اصلی می باشد: الف: تونل انتقال به طول مجموع ۳۰ کیلومتر و آبگیر ابتدای تونل ب: تصفیه خانه ششم تهران با ظرفیت کل ۱۵ مترمکعب در ثانیه در دو فاز.»

پروژه ای که نقلِ قول محافل رسانه ای شده است

پروژه انتقال آب رودخانه کرج توسط تونل به پایتخت مدت‌هاست نقل محافل دوستداران محیط زیست و رسانه‌های استان البرز و کشور است. این طرح سال ۸۵ به تصویب رسید و کُلنگ این پروژه میلیاردی نیز سال‌های گذشته زمین زده شد ولی به دلیل اهمیت و برخی مخالفت‌ها، اتمام این طرح در هاله‌ای از ابهام باقی ماند؛ در تشریح این پروژه باید گفت؛ سال‌ها پیش مسئولان در وزارت نیرو این طرح را ارائه کردند بلکه پایتخت را از چالش کم آبی نجات دهند. در این میان به تشنگی اراضی کرج و معضلاتی که دامنگیر محیط زیست استان البرز می‌شود کوچکترین توجهی نکردند.

حال این سوال مطرح می‌شود که چرا کسی در مقابل اجرای این طرح که قلب محیط زیست استان را نشانه رفته است نایستاد و به چه قیمتی برخی از مسئولان استان در مقابل این فاجعه سکوت کردند. چرا که اجرای طرح انتقال تونلی آب رودخانه کرج به تهران آن هم از سد امیرکبیر نتیجه ای جز خشک شدن رودخانه و مسیر ۳۰ کیلومتری آن تا کرج ندارد.

آب رودخانه کرج در شرایط کنونی نیز به تهران منتقل می‌شود اما از انتهای مسیر این رودخانه یعنی محدوده بیلقان کرج، در این شرایط ۳۰ کیلومتر از این رودخانه به حیات خود ادامه می‌دهد اما طرح انتقال تونلی آب کرج به تهران از سد امیر کبیر پروژه‌ای است که آب رودخانه کرج را از خروجی سد، توسط تونل به تهران انتقال می‌دهد و بیش از ۳۰ کیلومتر از این رودخانه منحصر به فرد را خشک می‌کند.

کاهش منابع آبی زیرزمینی باعث افزایش نیترات در آب می‌شود

دلیل ارائه این طرح میلیاردی توسط مسئولان وقت، آلودگی آب رودخانه کرج توسط واحدهای گردشگری و مسکونی در این مسیر ۳۰ کیلومتری بود این در حالی است که با هزینه‌ای کمتر می‌توانستند سیستم دفع فاضلاب را در این محور تعبیه کنند.

در ادامه لازم است برخی از خروجی های غیر قابل جبرانی که اجرای این طرح به محیط زیست محور چالوس وارد می‌کند را مورد بررسی قرار دهیم؛ رودخانه کرج تنها منبع سطحی تغزیه کننده سفره‌های زیر زمینی آب دشت کرج است که با اجرای این طرح سفره‌های آب زیر زمینی بیش از ۱۰۰ متر کاهش می‌یابد.

ماهی قزل آلای خال قرمز یکی از منحصر به فرد ترین ماهی‌های دنیا به شمار می‌رود که مهمترین خاستگاه و زیستگاه آن همین مسیر ۳۰ کیلومتری رودخانه کرج است که با انتقال آب رودخانه کرج از طریق تونل، بیش از ۲۰۰ هزار قطعه از این نوع ماهی که اکثر آنها مولد هستند از بین می‌روند و زیستگاه آنها به بیابانی برهوت بدل می‌شود.

در وانفسای بحران کم آبی، آلوده تر شدن هوای کرج تا مرز بحرانی یکی دیگر از ده‌ها فاجعه حاصل از انتقال آب رودخانه کرج به تهران از سد امیر کبیر است چرا که یکی از مهمترین مناطق و منابع تولید اکسیژن و تصویه هوای کرج باغات جاده چالوس، حصار، کلاک، سرحد آباد و وسیه است که متاسفانه با خشک شدن این رودخانه همگی خشک می‌شوند.

انتقال تونلی آب رودخانه کرج به تهران همان طور که گفته شد باعث کاهش منابع آبی و سفره‌های زیر زمینی در کرج می‌شود و همین کاهش میزان منابع آبی زیرزمینی باعث افزایش نیترات در آب می‌شود.

تهران و حقی که برای تخریب محیط زیست البرز برای خود قائل است

در همین ارتباط قائم مقام مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران طی مصاحبه با خبرنگار خبرگزاری تسنیم که ۳۰ آذر ۹۴ صورت پذیرفته است، گفت: تصفیه خانه جدید آب در منطقه ۲۲ تهران در حال ساخت است و تونلی از محل سد امیرکبیر حفاری شده که انتقال آب از سد امیرکبیر به تهران از طریق این تونل و به طور مستقیم انجام خواهد شد.

علیرضا نوذری پور اظهار داشت: تخصیص آب از سد امیرکیبر (سد کرج) به تهران مصوبه چندین دهه پیش است و سالهاست آب از سد امیرکبیر به تهران منتقل می شود و این مسئله جدیدی نیست.

وی افزود: مبنای احداث سد امیر کبیر تأمین آب شرب تهران بوده و اینکه اکنون پروژه ای برای ساماندهی و افزایش آبرسانی به تهران از این سد در حال انجام است به معنای اختصاص سهم کرج و دیگر مردم استان البرز به تهران نیست.

قائم مقام مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران تصریح کرد: آب شرب کرج سهمی از سد امیرکبیر و سهمی از سد طالقان دارد که این سهم مثل گذشته تخصیص خواهد یافت و با اجرای پروژه آبرسانی از سد امیرکبیر به تهران، از میزان این سهم کاسته نخواهد شد.

وی ادامه داد: تصفیه خانه جدید آب در منطقه ۲۲ تهران در حال ساخت است و تونلی از محل سد امیرکبیر حفاری شده که با به مدار بهره برداری آمدن این تصفیه خانه، انتقال آب از سد امیرکبیر به تهران از طریق این تونل و به طور مستقیم انجام خواهد شد. با این کار، ما فقط از تونل آب میگیریم و این تونل جایگزین خط انتقال آبی که از منطقه بیلقان می گذرد خواهد شد.

این مقام مسئول در پاسخ به اینکه آیا از خط قدیمی انتقال آب که از بیلاق می گذرد دیگر استفاده نمی شود، گفت: با بهره برداری از تصفیه خانه جدیدی منطقه ۲۲ تهران و آغاز انتقال آب سد امیرکبیر به تهران از طریق تونل، این خط قدیمی به عنوان یک خط پدافندی خواهد بود.

وعده ای که محقق نشد؛ ابتکار، معاون بی خلاقیت دولت یازدهم

همچنین سال ۹۴ معصومه ابتکار در حاشیه سفرش به استان البرز وعده داد حق آبه رودخانه کرج حفظ شود اما به نظر می رسد این طرح با اجرای طرح انتقال تونلی آب رودخانه کرج به تهران تناقض خواهد داشت و کم کم باید شاهد مرگ ماهی قزل الای خال قرمز از منحصر ترین ماهی های دنیا در رودخانه کرج و  بیش از ۳ میلیون اصله درخت در حاشیه این رودخانه و بزرگترین فاجعه زیست محیطی در این کلانشهر باشیم.

اخیرا استاندار البرز نیز اعلام کرده است که ۱۲ متر مکعب در ثانیه آب از سد استان البرز به سمت تهران می رود و باید نیمی از آن به البرز باز گردد تا استان ما بتواند این پساب را به مصارف صنعت، کشاورزی و … برساند که البته طی مکاتباتی با وزارت نیرو با بازگشت ۳۰۰ میلیون متر مکعب آن در سال موافقت شده است.

حال باید منتظر ماند و دید که پس از به گوش رسیدن صدای پای کاروان ریاست جمهور موجب به گوش رسیدن صدای بحران آب و رفع تشنگی کرج خواهد شد و قلب محیط زیست البرز را به تپش خواهد انداخت و معضلی که قفل بی تدبیری مسئولین بر آن زده شده توسط کلید دار تدبیر و امید گشوده می شود؟ یا سهم مردم ایران کوچک از سد امیر کبیر صرفا پساب آن خواهد بود!

انتقال تونلی آب از سد کرج کمتر از جنایت نیست؛ سکوت تلخ وزارت نیرو

رئیس شورای اسلامی کلانشهر کرج نیز طی گفتگویی از پروژه ۵ هزار میلیارد تومانی انتقال تونلی آب از سد امیرکبیر به تهران به عنوان یک جنایتِ هولناک زیست محیطی یاد کرد و از وزارت نیرو به دلیل سکوت تلخی که اتخاذ کرده، به شدت انتقاد کرد.

محمود دادگو با بیان مطلب فوق اظهار داشت: پروژه مخرب انتقال تونلی آب سرنوشت مبهم و نگران کننده ای را پیش روی رودخانه کرج قرار داده است و متاسفانه عزم وزارت نیرو برای عملیاتی شدن آن جزم شده است و سازمان حفاظت محیط زیست و سایر مراجع نظارتی نیز سکوت کرده اند یا به محکومیت های زبانی و شعاری بسنده می کنند.

وی با تاکید بر اینکه رهبر معظم انقلاب اسلامی مسئولان را به اقدامات عملی در راستای حفاظت از محیط زیست و منابع آبی توصیه فرموده اند، بیان داشت: آیا از دیدگاه وزارت نیرو و سازمان حفاظت محیط زیست پروژه انتقال تونلی آب از سد امیرکبیر به تهران هیچ تهدیدی برای اکوسیستم جاده چالوس، رودخانه کرج و باغات اطراف ایجاد نمی کند که در برابر آن سکوت کرده اند؟ آیا از نفرین طبیعت هراس ندارند؟

این مسئول ارشد شهری با بیان اینکه طبق پیش بینی کارشناسان حداقل ۳۰ کیلومتر از بستر رودخانه کرج در جریان اجرای طرح مذکور دچار خشکیدگی خواهد شد و همچنین حیات ۲ میلیون اصله درخت در معرض نابودی قرار می گیرد، ادامه داد: در حال حاضر صدها قنات، چاه و سفره های آب زیرزمینی از رودخانه کرج تغذیه می کنند که سرنوشت خوبی نیز برای آنها متصور نمی شود و در نهایت شاهد تغییر اقلیم آب و هوایی منطقه خواهیم بود.

دادگو با اشاره بحران شدید کمبود آب در کلانشهر کرج که ساکنین بسیاری از محلات از آب بی کیفیت استفاده می کنند، اذعان داشت: در چنین شرایطی وزارت نیرو به جای چاره اندیشی جهت افزایش حق آبه کرج از سدهای امیرکبیر و طالقان، به دنبال تهدید حیات محیط زیست و نابودی انواع گونه های گیاهی و جانوری است و دیر زمانی نخواهد بود که جاده زیبای چالوس از یک محور گردشگری به منطقه ای خشک و بی حاصل تبدیل شود.

رئیس پارلمان محلی کرج در ادامه رسانه های جمعی و گروهی را به هوشیاری و انتشار گزارش های انتقادی و مردمی از تبعات و خسارت های جبران ناپذیر اجرای پروژه انتقال تونلی آب از سد امیرکبیر به تهران دعوت کرد و از استاندار، نمایندگان مجلس و مدیران کل تقاضا کرد که فریاد اعتراض مردم و مسئولان محلی را به گوش رئیس جمهور و اعضای کابینه برسانند.